Lifestyle

1 mld dollarė pėr tė shpuar Tokėn

Bota Sot | 03.10.2012 11:04
1 mld dollarë për të shpuar Tokën

Njeriu ka ecur nė Hėnė, ka dėrguar krijesat e tij robotike nė Mars dhe ėshtė gati tė marrė prej andej mostra studimore…por kur vjen puna pėr tė studiuar thellėsinė e Tokės, vetėm sa kemi “gėrvishtur” koracėn e planetit tonė.

Kjo mund tė ndryshojė me projektin mė tė ri tė njė grupi shkencėtarėsh ndėrkombėtarė e qė do tė kushtojė plot 1 miliard dollarė. Projekti synon tė ēajė koren oqeanike tė Tokės e tė arrijė nė 6 kilometra thellėsi duke tejkaluar kėshtu kufijtė, litosferėn dhe astenosferėn pėr t’u ndalur tek gjeosfera apo e quajtur ndryshe mantia, shtresa e dytė e planetit tonė.

Shkencėtarėt dhe gjeologėt e pėrfshirė nė projektin nė fjalė, shprehen entuziastė pėr tė dhe pritshmėritė janė tė mėdha. Ata thonė se me sjelljen nė sipėrfaqe tė pjesėzave tė mantias do tė mund tė studiohet e kuptohet mė mirė lindja e jetės nė Tokė. Madje disa prej tyre e cilėsojnė misionin pėr nga rėndėsia, tė njėjtė me misionin e zbritjes sė Neil Armstrong nė Hėnė.

Misioni ėshtė tepėr i vėshtirė nisur dhe nga zona ku mund tė vendoset tė shpohet. Gjeologėt kanė shėnjestruar tre tė tilla dhe qė tė trija nė Oqeanin Paqėsor, ku shtresa e parė e Tokės, pra korja pėrllogaritet diku tek 4-6 kilometra, ndėrsa nė kontinente kjo shtresė varion nga 50 deri nė 60 kilometra trashėsi.

Vėshtirėsi paraqet edhe terreni shkėmbor qė do tė kėrkojė kohėn e vet pėr t’u shpuar. Edhe pse janė fjala e fundit e teknologjisė, kokat e sondės sė shpimit pėrllogaritet tė punojnė nga 50 deri nė 60 orė e mė pas ėshtė i domosdoshėm ndėrrimi i tyre. Nė kushte normale ky proces nuk do tė kushtonte kohė, por tė mendosh qė ky ndėrrim duhet kryer nė njė sondė qė ndodhet mijėra metra nė thellėsi tė oqeanit, sigurisht qė do tė kėrkojė kohėn e nevojshme, ndaj edhe misioni pritet tė zgjasė me vite tė tėra.

Njė tjetėr pengesė cilėsohen edhe skeptikėt e kėtij misioni. Ata shprehin mėdyshjen e tyre nėse ia vlen vėrtet shpenzimi i shumave tė tilla pėr tė siguruar njė mision qė sipas tyre, nuk do tė sjellė asgjė tė re, tė paktėn nė fushėn e mirėqėnies sė njerėzimit.

Ky nuk ėshtė misioni i parė pėr tė arritur nė mantel. Nė fillim tė viteve ’60, meteorogolu kroat, Andrija Mohoroviēiē ndėrmori njė tė tillė nė Ishullin Guadalupe nė Lindje tė Paqėsorit. Pėr disa vite, misioni i kroatit mundi tė shpojė disa metra nėn dyshemenė e oqeanit, pėr tė ardhur nė vitin 1966 kur fondet reshtėn dhe projekti u mbyll.


Komentet

Komente | Kthehu
comments powered by Disqus