E enjte, 9 shtator 2010
Arkivi | Rss feed

30 vitet qė ndryshuan gjithēka

30 vitet qė ndryshuan gjithēka

1. BOTĖ TĖ ZBULUARA

30 vjet mė parė, sistemi diellor ishte njė vend i pėrgjumur. Ne kishim nėntė planetė dhe dhjetėra hėna. Por kėta dukeshin si vende inertė e tė vdekur - aq sa ne nuk i njihnim fare. Asnjė veprim, asnjė ndryshim.

Sot, panorama nuk mund tė jetė mė e ndryshme. Sondat e NASA-s kanė gjetur veprimtari gjeologjike nė tė paktėn tre trupa planetarė: hėnėn e zjarrtė tė Jupiterit Io, nė Enceladusin e Saturnit dhe nė Tritonin e Neptunit. Nė Mars janė dokumentuar rrė...

Mė shumė 05.09.2010 |

Hawking: Universi nuk ka nevojė pėr krijues

Hawking: Universi nuk ka nevojė pėr krijues

Nė fillim ishte kaosi, thotė Stephen Hawking. Dhe nuk ka asnjė gjurmė tė Zotit. Fjalė tė mėdha qė, duke qenė se i thotė njė prej astrofizikanėve mė tė mėdhenj qė janė ende gjallė, shkaktojnė njė bum. Aq mė shumė qė pikėrisht ai, njė prej shkencėtarėve mė tė famshėm nė botė, i dėnuar me palėvizshmėri dhe mosaftėsi tė foluri pėr shkak tė njė atrofie muskulore progresive, teoricien i fijeve dhe gropave tė zeza, nė njė libėr tė mėparshėm (Histori e shkurtėr e kohės), kishte lėnė nė fakt pakėz hap...

Mė shumė 05.09.2010 |

Luftat e sė ardhmes, me goditje tė mouse

Luftat e sė ardhmes, me goditje tė mouse

Pas tokės, detit, ajrit dhe hapėsirės, lufta ka hyrė nė dimensionin e pestė: hapėsirėn kibernetike. Presidenti Obama e shpalli infrastrukturėn dixhitale tė SHBA "trashėgimi nacionale strategjike" dhe emėroi Howard Schmidt, ish-kreu i sigurisė nė Microsoft, pėrgjegjės pėr sigurinė informatike. Nė maj, Pentagoni ngriti Cyber Command (Cybercom), tė udhėhequr nga Gjenerali Keith Alexander, drejtor i National Secusity Agency (NSA). Mandati ėshtė qė tė kryejė operacione nė tė gjithė terrenin pėr tė...

Mė shumė 05.09.2010 |

WIKILEAKS, Bilancet e fshehtė

Jeanne Whalen, David Crawford
WIKILEAKS, Bilancet e fshehtė

Faqja e internetit WikiLeaks, e cila mbėshtet kauzėn e transparencės, duke bėrė publikė dokumenta sekretė apo tė rezervuar, ka krijuar njė rrjet kompleks financiar global pėr tė mbrojtur njė sekret tė madh tė sajin: kush e mbėshtet ekonomikisht. Disa qeveri dhe disa kompani, pas botimit tė dokumentave tė rezervuar, kanė ngritur padi kundėr WikiLeaks si dhe janė pėrpjekur tė bllokojnė aksesin nė tė. Nė njė intervistė tė dhėnė nė Londėr nė korrik, pak kohė pas botimit tė 76 mijė dokumentave tė ...

Mė shumė 05.09.2010 |

Trajnerėt, nga hija nė dritė

Trajnerėt, nga hija nė dritė

Nė fillim ėshtė njė apendiks kurioz, njė aktor joprotagonist pėr nga definicioni. Mė pas ka filluar tė diktojė skema dhe strategji, jo vetėm tė mbajė ethen rituale pėrpara ndeshjeve. Sot, hakmarrja ėshtė kryer: trajnerėt elitarė shpesh fitojnė mė shumė se yjet e mirėpaguar

Prolog

Rosaku i shėmtuar ėshtė shndėrruar nė njė mjellmė madhėshtore. I janė dashur 100 vjet, me pakashumė vetmie efektive, por nė fund ka fituar njė hakmarrje tė bujshme ndaj historisė. Nė fotografitė e...

Mė shumė 05.09.2010 |

Shpella e Mamuthit, parku mė i thellė nė botė

Shpella e Mamuthit, parku mė i thellė nė botė

Asnjė park kombėtar nė botė nuk ėshtė aq i thellė sa Shpella e Mamuthit. Drita e diellit depėrton nėpėrmjet njė guve nė thellėsinė e nėndheut nė njė botė qė filloi 300 milionė vjet mė parė.

Njė botė labirintesh dhe zgavrash tė mbushura me kolona stalaktitesh dhe stalakmitesh. Ato i bėjnė jehonė historisė sė kėtyre shpellave. Banorėt indianė tė zonės i njihnin kėto zona qė 2000 vjet para krishtit. Madje ata i shfrytėzuan ato pėr tė nxjerrė gipsin qė e kanė pėrdorur qė prej atėherė si m...

Mė shumė 04.09.2010 |

Profecitė dhe profetėt mė tė mėdhenj tė botės

Profecitė dhe profetėt mė tė mėdhenj tė botės

Ka profetė dhe profetė. Profetėt, emrat, jetėt dhe parashikimet e tė cilėve pėrmenden dhe pėrshkruhen mė poshtė, janė nga mė tė mirėt, duke u nisur nga saktėsia e parashikimeve tė tyre, qė ka patur bota. Ata kanė qenė kryesisht njerėz shumė tė zakonshėm, duke ndryshuar nga njerėzit e kohės sė tyre thjesht nga aftėsia e tyre pėr tė parashikuar. Ata ndryshonin nga njėri-tjetri nė karakter, nė profesion, madje edhe nė metodat e parashikimit.

1. NOSTRADAMUS (1503-1566)

"Nostra...

Mė shumė 04.09.2010 |

Liderėt amerikanė sipas Tony Blair

Liderėt amerikanė sipas Tony Blair

Gjatė kohės time si Kryeministėr fillova tė dashuroj Amerikėn - dashuroja sensin e saj tė ambicies, vullnetin pėr t'u ngritur nga hiēi dhe pėr t'u bėrė diēka. Unė nuk fillova nė kėtė mėnyrė. Nuk njihja shumė amerikanė nė shkollė apo nė universitet dhe pėr herė tė parė e kam vizituar Amerikėn nė moshėn 32-vjeēare. Pėrfytyrimi im pėr kėtė vend ishte krijuar nga njė numėr i konsiderueshėm filmash dhe emisionesh televizive, si dhe bashkėveprimin e ēuditshėm herė pas here me turistėt amerikanė. Mė...

Mė shumė 04.09.2010 |

Sekretet mė tė mėdha qeveritare

Sekretet mė tė mėdha qeveritare

Qeveria nuk ruan vetėm sekretet ushtarake. Ka informacione tė tjera, si ai qė Churchill ka urdhėruar fshehjen e informacionit mbi shfaqjen e UFO-ve qė janė mė shqetėsues. Dyzet e pesė vjet pas vdekjes sė tij, Winston Churchill vazhdon tė pėrbėjė lajm. Winston Churchill ka qenė tepėr i interesuar pėr UFO-t dhe nė mbi 6000 faqe tė dosierit britanik mbi shfaqjen e tyre nga vitet '96-2000 shumė janė raste tė jashtėzakonshme, duke filluar nga ai i Stamford Bridge. Zyrtarisht ėshtė pranuar se Churc...

Mė shumė 04.09.2010 |

Sekreti i madh templar

Sekreti i madh templar

Pėrpara se tė transportoheshin pėrfundimisht nė Kėshtjellėn e Rosslyn, seli e lashtė e baronėve tė Rosslyn, kėto arka u depozituan pranė Urdhėrit tė Kilwinning, Lozha Nėnė e Masonerisė Skoceze. Mė vonė, pėr shkak tė zjarrit tė tmerrshėm qė shkatėrroi kėshtjellėn, arkat u spostuan nga vendndodhja e tyre... dhe nga momenti qė nė mėnyrė tė vrullshme u fillua ndėrtimi i Kapelės sė Rosslyn, nė mėnyrė mė tė arsyeshme mund tė mendohet se vetė ajo u ndėrtua pėr tė fshehur pikėrisht kėto 5 arka tė ēmu...

Mė shumė 03.09.2010 |

Globalizimi ''i ri''

Globalizimi ''i ri''

Fundi i globalizimit nė perspektivėn historike

Zgjim dhe centralitet i Kinės - Globalizimi, sipas njė opinioni tejet tė pėrhapur, do tė duhej tė reduktonte dizekuilibret botėrore. Por industrializimi shumė i shpejtė i Kinės ka vendosur premisat pėr dizekuilibre tė reja nė ndarjen ndėrkombėtare dhe nė gjeografinė e pushtetit botėror.

Shumė - edhe pse jo tė gjithė dhe ndoshta as shumica - e ekonomistėve dhe e historianėve qė janė marrė me procesin e kohėve tė fundit tė g...

Mė shumė 03.09.2010 |

Misteret mė tė mėdha nė histori

Misteret mė tė mėdha nė histori

Mumiet Tarim

Zbulimi i jashtėzakonshėm i mumieve dy mijėvjeēare nė Tarim nė Kinė, ndodhi nė fillim tė viteve '90. Por mė interesant se zbulimi ėshtė fakti se mumiet kishin flokė biondė dhe hundė tė gjata. Sipas analizave, mumiet kishin pėrbėrje gjenetike evropiane, por nuk ka njė shpjegim se si ato kanė mbėrritur deri atje.

Rongorongo

Jo shumė njerėz e njohin misterin e Ishullit tė Pashkėve. "Rongorongo" ėshtė hieroglifi i shkruar nė njė gjuhė qė pėrdorej nga ban...

Mė shumė 01.09.2010 |

Agjėrimi si ndikon nė organizėm

Agjėrimi si ndikon nė organizėm

Dr. Alexis Carrel (fitues i ēmimit Nobel nė mjekėsi - 1940), nė librin e tij "L'homme cet incanu" - (Njeriu, ky i panjohur) thotė: "Gjatė agjėrimit shpenzohen dhjamėrat dhe lėndėt e tepėrta tė depozituara nė trup, e mė pas kėto zėvendėsohen me tė reja, kėshtu ndodh njė ripėrtėritje nė trup". Agjėrimi, shėrim pėr shumė sėmundje e kanė vėrtetuar mjekėt me renome botėrore si: Dr. Dexey, Dr. Guelp, Dr. Frumusan, Dr. Noman, Dr. Pauchet. Pas studimit tė gjatė, Dr. Noman ka vėrtetuar se agjėrimi gja...

Mė shumė 31.08.2010 |

31 gusht 1997, fundi i pėrrallės sė princeshės Diana

31 gusht 1997, fundi i pėrrallės sė princeshės Diana

Mė 31 gusht 1997, Diana, Princesha e Uellsit, vdiq nė spitalin Pitie-Salpetiere tė Parisit, pas dėmtimeve tė rėnda tė marra nė kraharor, nga njė aksident tragjik me makinė. Shoqėruesi i saj, Dodi Al Fayed, vdiq menjėherė nė pėrplasjen e orės 12:25 tė mėngjesit. Shoferi Henri Paul ishte i dehur dhe humbi kontrollin e Mercedesit nė njė tunel. Ai po udhėtonte me shpejtėsi tė madhe nė pėrpjekje pėr tė shpėtuar nga fotografėt paparac. Badigardi i Dianės, Trevor Rees Jones, shpėtoi me dėmtime tė rė...

Mė shumė 31.08.2010 |

SHBA, aty ku lind politika e re

SHBA, aty ku lind politika e re

Mė quajnė Mathew Simmons dhe iu falėnderoj qė keni sakrifikuar fundjavėn tuaj. Do tė pėrpiqemi tė argėtohemi sė bashku, duke demonstruar se si mund tė funksionojė me tė vėrtetė demokracia. Pėr njėzetė minutat e para, le tė njihemi.

Nė tryezėn time nisin njohjet: nė tė djathtė ėshtė Cindy, infermiere nė njė spital tė San Jose "e shqetėsuar pėr shkurtimin e shpenzimeve dhe pėrkeqėsimin e shėrbimit shėndetėsor". Nė tė majtė ėshtė Shanty, inxhinier programesh kompjuterikė nė Silicon Val...

Mė shumė 31.08.2010 |

Jonathan Franzen: mė i madhi shkrimtar amerikan

Jonathan Franzen: mė i madhi shkrimtar amerikan

Janė tė paktė ata autorė tė aftė tė shkruajnė njė roman tė madh amerikan nė shekullin e 21. Gjatė gjysmės sė dytė tė dhjetėvjeēarit qė shkoi, bota letrare ka pėrcjellė pėr nė banesėn e fundit tė mėdhenjtė e letrave si: Mailer, Updike, Vonnegut, Bellow dhe Salinger. David Foster Wallace, mė i riu dhe mė ambiciozi shkrimtar amerikan i brezit tė tij vrau veten nė vitin 2008. E megjithatė nė kėtė klimė ku jepen vazhdimisht ēmime, por asnjėra prej veprave nuk meriton qė tė quhet “roman i madh amer...

Mė shumė 31.08.2010 |

Krizė nervash nė Gji/Arma qė tė ēon nė epokėn e gurit

Krizė nervash nė Gji/Arma qė tė ēon nė epokėn e gurit

Nė javėt e fundit kush provon qė tė vėrejė krizėn nė Gji, mbytet nga zėra qė pasojnė njėri-tjetrin dhe anullohen me frekuencė tė ethshme. Pėrplasja, pėr momentin e ftohtė, midis regjimit iranian qė do bombėn atomike dhe kush kėrkon qė ta ndalojė ka shpėrthyer furtunėn e dizinformacionit ose, pėr ta thėnė mė mirė, tė informacioneve qė janė tė pamundura pėr t'u verifikuar: raporte sekrete, por jo dhe aq, teori komploti, akuza tė pabesueshme, copėza lajmesh, thashetheme korridoresh. Kjo qė pasoi...

Mė shumė 29.08.2010 |

BRITANI/Revolucioni i konservatorėve

Refleksionet e Alexis de Tocqueville mbi botėn anglosaksone nuk kufizoheshin tek Amerika. Gjatė njė udhėtimi nė Britaninė e Madhe, Tocqueville - i mėsuar me uniformitetin monoton tė Francės - mbeti veēanėrisht i magjepsur nga energjia liberale, nga qeverisja e decentralizuar dhe nga "fryma e asosacionit" qė kish vėnė re nė ishull. Nė vitet e fundit, nėn udhėheqjen e Gordon Brown, Britania e Madhe ėshtė bėrė ndoshta i vetmi shtet napoleonik i Europės, i vetmi atdhe i centralizmit. Sot, shpenzi...

Mė shumė 29.08.2010 |

Lojė e madhe shpėrblyese e gazetės “Bota Sot” nė diasporė

Meta: Diplomacia shqiptare po intensifikon pėrpjekjet pėr njohjen e Kosovės

Doli nė shitje Kosovarja nė diasporė

Kėto dhe shumė materiale tė tjera mund ti lexoni nė numrin e ditės sė premte tė gazetės “Bota sot”